تبریک سال تحصیلی جدید

این سرآغاز ترنم راهیان علم و ادب در مسیر سبز آگاهی و خرد پویاست که با بانگ دعوتش در نخستین روز از ماه مهر و محبت ، شیفتگان را سرخوشانه فرا می خواند تا رهروان شیدایی ، همچون سماع برگهای رنگ رنگ خزان ، خرامان خرامان در پیمودن مدارج تعالی ، طی طریق نمایند.

 آغاز سال تحصیلی را به دبیران محترم صمیمانه تبریک گفته  و برای همگان از درگاه خداوند متعال، دستیابی به مدارج عالی علمی،  توأم با موفقیت، بهروزی و سعادت خواهانیم.

                                                                                       گروه شیمی منطقه 9 تهران

کشف رفتار عجيب الکترون‌ها در فلز آنتيموان

1. اين رفتار الکتروني براي اولين بار است که مشاهده و ضبط مي‌شود و امکان توليد مدارات مجتمع سريعي را که اطلاعات را از طريق جريان الکترون‌ها ميان دو ابزار پردازش مي‌کنند، ايجاد مي‌کند. اين مواد جديد قابليت از بين بردن گلوگاه‌هايي را که با کوچک‌تر شدن اتصالات فلزي ايجاد مي‌شوند، دارا هستند. اين کوچک شدن موجب مي‌شود که حتي نواقص بسيار کوچک اتمي در عملکرد اين اتصالات مشکل ايجاد نمايند.
   
   به‌طور معمول نواقص ساختاري در مسير حرکت الکترون‌ها مشکل ايجاد مي‌کنند. با اين حال تئوري‌هاي اخير پيش‌بيني مي‌کنند که الکترون‌هاي روي سطح برخي مواد که حاوي عناصر خاصي همچون آنتيموان هستند، اين مشکل را نخواهند داشت. پروفسور علي يزداني استاد فيزيک دانشگاه پرينستون که رهبري اين پژوهش را بر عهده داشته است مي‌گويد يکپارچگي جريان در اين مواد از شکل خاصي از موج الکتروني نشأت مي‌گيرد که به نظر مي‌رسد الگوي جريان را در اطراف هر نقص تغيير مي‌دهد.
   
   الکترون‌ها مي‌توانند در تعداد محدودي از مواد ميان اتم‌ها جست و خيز نموده و درون اين مواد يا روي سطح آنها آزادانه حرکت کنند. اين الکترون‌هاي آزاد مسئول ايجاد جريان الکتريکي هستند. در بسياري از مواد الکترون‌هاي دروني بخش عمده جريان الکتريکي را حمل مي‌کنند و الکترون‌هاي سطحي تحرک بسيار پاييني دارند.
   
   کار انجام شده در دانشگاه پرينستون بخشي از کار روي مواد خاصي محسوب مي‌شود که عايق‌هاي توپولوژيک ناميده مي‌شوند. اينها موادي هستند که در درون خود به‌عنوان عايق عمل کرده ولي اجازه حرکت الکترون‌ها را در سطح خود مي‌دهند. اين رفتار زماني اتفاق مي‌افتد که يک ميدان مغناطيسي به‌صورت عمودي روي سطح ماده اعمال شود؛ به اين پديده اثر کوانتومي هال مي‌گويند. در يک تحقيق بين‌المللي که بخشي از آن را گروهي از پژوهشگران دانشگاه پرينستون به رهبري پروفسور زاهد حسن برعهده داشته‌اند، نوع جديدي از عايق‌هاي توپولوژيک کشف شدند که اين رفتار را حتي زماني که ميدان مغناطيسي اعمال نمي‌شود، از خود بروز مي‌دهند.
   
   توپولوژي يکي از حوزه‌هاي اصلي رياضي است که با ويژگي‌هايي سر و کار دارد که حتي هنگام تغيير شکل ماده، مثل کشيده شدن، خود را حفظ مي‌کنند.
   
   بسياري از مواد «توپولوژيک» مانند آنتيموان در اقتصاد جهاني بسيار مهم بوده‌اند؛ با اين حال رسانايي سطحي غيرمعمول آنها تاکنون مطالعه نشده است. بخشي از مشکل به سختي اندازه‌گيري جريان الکترون‌ها در سطح مربوط مي‌شود. اما محققان دانشگاه پرينستون از يک روش ميکروسکوپي خاص استفاده کرده‌اند که آنها را قادر مي‌‌سازد از الکترون‌ها در سطح مواد به شکلي دقيق تصويربرداري نمايند.
   
   اين محققان با استفاده از ميکروسکوپ خاص خود دريافتند که الکترون‌هاي سطحي آنتيموان به‌شکلي عجيب از نواقص ساختاري عبور مي‌کنند. اين نواقص در بسياري از مواد همچون مس مانع عبور الکترون‌ها مي‌شوند.

 

الماس

 
الماس کربن خالص
الماس همان کربن معمولی است که در فشرده ترین حالت ممکن قرار میگیرد. کربن، یکی از معمولی ترین عناصر جهان است و در تمام کیهان میتوان ردی از ان پیدا کرد. کربن همچنین یکی از چهار عنصر اصلی برای پیدایش و ادامه حیات است. ۱۸ درصد بدن از کربن تشکیل شده است. هوایی هم که تنفس میکنیم حاوی دی اکسید کربن است و بیشتر مواد غذایی ترکیبات کربن دارند.


در حالت خالص کربن معمولا در ۳ شکل یافت میشود .
الماس: که یک بلور شفاف و بسیار سخت است.
گرافیت: ماده ای معدنی که از کربن خالص تهیه میشود و بسیار نرم و سیاه رنگ است. ساختار مولکولی ان به فشردگی الماس نیست و به همین دلیل از الماس ضعیف تر است.
فولریت: جدید ترین شکل مولکول کربن که ۱۳ سال از شناخته شدن ان نمی گذرد. این ماده معدنی دقیقا از ۶۰ اتم کربن تشکیل شده است که یک کره کامل را شکل میدهند.

الماس در حدود ۱۶۰ کیلومتری زیر پوسته زمین . درون صخره های مذاب جبه تشکیل مشوند. در این بخش از زمین فشار و حرارت به قدری است که فرایند تبدیل کردن به الماس میتواند صورت پذیرد. حداقل شرایط این فرایند. دمای ۴۰۰ درجه سانتیگراد و فشار ۳۰ هزار اتمسفر ( هر اتمسفر . فشار هوا در سطح دریا است ) است . اندکی پایین تر از این شرایط، گرافیت تولید میشود. شرایط تولید الماس در عمق ۱۵۰ کیلومتری زیر پوسته زمین مهیاست، جایی که فشار به ۵۰ هزار اتمسفر و دما به ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد میرسد.

فوران های قوی گدازه ای، این الماس ها را به سطح زمین اورده و انها مجراهای کیمبرلیت را تشکیل دادند ( کیمبرلیت نام مکانی در افریقای جنوبی است که این مجراها برای نخستین بار در ان کشف شد ) بسیاری از این فوران ها در فاصله یک میلیارد تا ۲۰ میلیون سال پیش صورت گرفت.

این جریان های گدازه ای که به مراتب از فوران های اتشفشانی امروز شدیدتر بودند و از اعماق بیشتری سر چشمه گرفتند، درون این مجراهای کیمبرلیت سرد شدند و رگه های مخروطی شکل صخره ای کیمبرلیت را تشکیل دادند که الماس ها را نیز در برداشت .

کیمبرلیت صخره آبی رنگی است که معدنچیان الماس آن را جستجو میکنند. سطح این مجراهای کیمبرلیت از ۲ تا ۱۴۶ هکتار است. در بستر رودخانه ها هم می توان الماس پیدا کرد. این مناطق را نواحی الماس آبرفتی می نامند. در واقع منشاء این الماس ها نیز همان مجرای کیمبرلیت است. ولی مجموعه ای از فعالیت های جغرافیایی موجب شد آنها از مکان خود حرکت کنند و به سطح زمین برسند.

امروزه در کشورهای استرالیا ، بروئنی، برزیل، روسیه، و برخی کشورهای آفریقایی مانند آفریقای جنوبی و کنگو . معادن الماس مشغول به کار است.

الماسی که از معدن به دست می آید سطحی ناهموار و خشن دارد و برای تبدیل شدن به یک ( یا چند ) قطعه جواهر با ارزش باید بریده شده و صیقل داده شود.

سختی الماس

همان طور که گفتیم الماس سخت ترین ماده طبیعی است. البته دانشمندان توانسته اند الماس هایی مصنوعی بسازند که به مراتب از خویشاوندان طبیعی خود سخت ترند. در الماس، اتمهای کربن در یک ساختار مشبک قرار دارند. بدین شکل که هر اتم الکترون های خود را با ۴ اتم دیگر به اشتراک میگذارد و یک واحد ۴ وجهی را تشکیل می دهد. این مجموعه ۴ وجهی که از ۵ مولکول تشکیل شده است یک مولکول فوق العاده قوی را تشکیل میدهد. اما هر ۵ اتم مجاور می توانند چنین شبکه ای را تشکیل دهند.

به همین دلیل، بلور الماس تا بدین حد مستحکم است. اما در گرافیت، اتمهای کربن در یک حلقه به یکدیگر متصل میشوند؛ یعنی هر اتم فقط به یک اتم دیگر متصل است و به همین دلیل آن قدر نرم است. زغال و مغز مداد، نمونه های بارز گرافیت هستند .

تراش الماس

روشهای بخصوصی برای تراش الماس و فرستادن آن به جواهر فروشی ها وجود دارد که این ۴ تکنیک را شامل میشود.

۱) شکافتن: برای جدا کردن ناخالصی ها و ناهماهنگی های موجود در الماس، سنگ الماس زبر روی یک سطح صاف و مناسب بتونی قرار میگیرد. سپس با استفاده از لیزر، یا یک الماس دیگر، یک شیار تیز درون الماس ایجاد می شود. این شیار روی ضعیف ترین صفحات ملکولی بلور، یعنی جهت هایی که پیوند میان اتمها ضعیف تر است، ایجاد میشود سپس، یک تیغه فولادی در شیار قرار داده میشود وبا یک ضربه سریع و محکم . سنگ را به ۲ بخش تقسیم میکند. سپس سنگهای جدا شده از سطح بتونی برداشته میشوند.

۲) اره کردن: برخی اوقات که الماس باید در راستای یک صفحه ترک یا بریدگی، شکافته شود، نمی توان در مرحله نخست یعنی شکافتن به نتیجه رسید. در این حالت، از یک تیغه فسفر - برنز ، که با سرعت ۱۵ هزار دور در دقیقه می چرخد. استفاده میشود و در عملیات اره کردن به آرامی در راستای مطلوب پیش می رود. بتازگی از لیزر نیز در این عملیات استفاده میشود.

۳) خشک کردن: الماس روی یک دستگاه تراش بسته می شود و الماس دیگری روی آن حرکت می کند تا نمای کلی و زبر کمر بند الماس را ایجاد کند، یعنی حاشیه بیرونی الماس در بیشترین قطر خود.

۴) صیقل دادن: در این مرحله الماس، شکل نهایی خود را میگیرد. الماس را به بازویی که بر فراز چرخ گردان صیقل است قرار میدهند. این چرخ با پودر الماس پوشیده شده است و هنگامی که الماس بر سطح آن فشار داده می شود . سطوح زبر آن را نرم کرده رفته رفته آن را صیقل می دهند.

معیارهای برتری الماس

زیبایی یک الماس بر اساس معیارهای مختلفی مورد قضاوت قرار میگیرد. بسیاری از الماس ها هرگز به ویترین جواهر فروشی ها نمی رسند؛ زیرا بیش از اندازه معیوبند. آنها را معمولا برای مصارف صنعتی استفاده میکنند. مثلا در لبه های دریل هایی که در معادن الماس کاربرد دارند و یا در تراش و برش دیگر الماس های خام. ۴ معیار مهم برای تعین زیبایی الماس مورد استفاده قرار می گیرد:

۱) برش: این خصوصیت به چگونگی برش الماس و خصوصیات هندسی آن بازمی گردد . هنگامی که الماس برش میخورد . برهای مختلف آن به وجود میاید و شکل نهایی الماس تعین می شود .

۲) صافی: این خصلت، معیاری از ترک های الماس است، یا دیگر اجرامی که ممکن است درون آن دیده شوند. درجه بندی صافی از بدون ترک آغاز می شود و سپس به بسیار بسیار ناچیز و تا حدودی ناخالص نزول میکند.

۳) قیراط : قیراط واحد وزن الماس است . هر قیراط در حدود ۲۰۰ میلی گرم است.

۴) رنگ: در خصوص الماس های شفاف، مقیاس رنگ از d تا z تغیر می کند. بدین ترتیب که از سفید یخی شروع می شود که رنگ بیشتر الماس های گران قیمت است و به زرد روشن خاتمه می یابد. دیگر معیار های ارزیابی الماس عبارتند از : شفافیت، درخشندگی و پراکندگی نور. الماسی که صد در صد کربن باشد، کاملا شفاف خواهد بود . اما معمولا الماس ها عناصر دیگری نیز دارند که بر رنگ آن ها تاثیر می گذارد . از اینها گذشته الماس های آبی، قرمز، سیاه، صورتی، بنفش و سبز تیره نیز وجود دارند که بسیار بسیار نادر هستند.

چرا الماس تا بدین حد درخشان است

الماس فشرده ترین ماده شفاف جهان است که تا کنون شناخته شده است. ضریب شکست آن 12/2 است . یعنی سرعت نور درون آن کمتر از نصف سرعت معمولی خود می شود .اما همین فشردگی است که باعث میشود الماس درخشنده ترین جسم شفاف باشد و برق بزند. چون سطح الماس با یکدیگر زاویه های بزرگی میسازند. بنابراین وقتی پرتویی از یکی از آنها وارد میشود. چند بار بازتاب میشود.

الماس های مشهور دنیا

کالینان :

بزرگترین الماسی است که تاکنون یافت شده است. این الماس ۳۱۶۰ قیراطی سال ۱۹۰۵ در ترانسوال آفریقای جنوبی ساخته شد . سال ۱۹۰۷، این الماس به پادشاه انگلستان، ادوارد هفتم اهدا شد و بعد ها به ۹ سنگ بزرگ و تعدادی سنگ کوچک تقسیم شد. مهمترین آنها الماس ۲/۵۳۰ قیراطی ستاره آفریقا است که در عصای شاهی کار گذاشته شده و در برج لندن به نمایش درآمده است.

سلطان بزرگ :

به نظر می رسد سومین الماس بزرگ غیر بریده شده ای است که تاکنون یافت شده است. این الماس سال ۱۶۵۰ کشف شد و وزن سنگش ۵۰/۷۸۷ قیراط بود، اما فقط به یک قطعه ۲۸۰ قیراطی بریده شد. این الماس به نام شاه جهان، سازنده تاج محل نامیده شد. متاسفانه این الماس به شکل عجیبی مفقود شده است و از مکان امروزی آن اطلاعی در دست نیست.

امید آبی :

مشهورترین الماس آمریکا است . این جواهر ۵۲/۴۵ قیراطی تاریخچه ای ۴۰۰ ساله دارد در آن زمان قطعه سنگی ۱۸۷۵/۱۱۲ قیراطی بود و سال ۱۶۶۸، به و سیله شاه لوئیس چهاردهم در فرانسه خریداری شد. به نظر می رسد این جواهر نایاب در معدن کلار هند

شیمی دان ها معمای هفتاد ساله ی یک کریستال را حل کردند.

محققان دانشگاه فلوریدای امریکا به حل یک معمای علمی که هفت دهه شیمی دان ها را سرگردان کرده بود، کمک کردند. به نظر می رسد یافته های این تیم در آینده منجر به توسعه ی حافظه های رایانه ای قوی تر و لیزر گردد.
شیمی دان ها دریافته اند که چرا نوع ویژه ای از کریستال ها که با عنوان آمونیوم دی هیدروژن فسفات یا ADP شناخته شده است، به شیوه ی غیر معمولی عمل می کند. ADP در سال 1938 با تعدادی خصوصیت های الکتریکی غیر معمول کشف شد که به طور کامل شناخته شده نبود و به این ترتیب نزدیک به هفتاد سال دانشمندان را سرگردان نمود. در تحقیقات جدید، آن ها با استفاده از ابر رایانه ها و تجزیه های محاسباتی توانستند برای اولین بار دلیلی که منجر به خصوصیت های غیر معمول در ADP می شود را مشخص کنند. ADP مانند تعداد زیادی از کریستال ها خصوصیت های الکتریکی نشان می دهد که فروالکتریک گفته می شود. مواد فروالکتریک شبیه آهن ربا، قطب بار دار مثبت و منفی را در پایین تر از دمای ویژه ای که از مشخصات هر ماده است، نگه می دارند.به این دلیل ADP و سایر مواد شبیه آن، برای ذخیره و انتقال داده ها مفید هستند. بنابراین ADP معمولاً در ابزارهای حافظه ی رایانه، فناوری نوری فیبر، لیزر ها و سایر کاربردهای نوری-الکتریکی به کار می رود.
آن چه که محققان در مورد ADP پیچیده می دانستند خصوصیت غیر معمول آن به عنوان ماده ی آنتی فروالکتریک بود. در آنتی فروالکتریسیته یک لایه از مولکول در کریستال یک قطب منفی و یک قطب مثبت دارد اما لایه ی بعدی دارای بار معکوس است. این بار معکوس لایه به لایه در تمام کریستال دیده می شود.
شیمی دان ها با استفاده از ابر رایانه ها توانستند محاسبات بسیار پیچیده و متعددی را انجام دهند که ممکن نبود در آزمایشگاه انجام شود. به عنوان مثال آن ها توانستند تا زاویه ی یون های آمونیوم را در ADP تغییر دهند و سپس تأثیرات آن را روی بار الکتریکی کریستال محاسبه کنند و این دستاورد سرانجام منجر به حل این معمای هفت دهه ای شد.
محققان دریافتند که موقعیت یون های آمونیوم در ترکیب همانند وجود تنش یا نقص های کریستالی، معین می کند که ماده رفتار فروالکتریک یا آنتی فروالکتریک داشته باشد. تحقیقات این تیم از دو نظر دارای اهمیت است. اول این که، منجر به ساخت ترکیبات جدیدی در آینده می شود که دارای دو خصوصیت فرومغناطیس و آنتی فرومغناطیس باشند. این کشف درهای تازه ای را در فناوری حافظه ی رایانه ها می گشاید و شاید نقشی را در توسعه ی رایانه های کوانتومی ایفا کند. دوم این که، این تحقیق شیوه ی تازه ای در آزمایش مواد با استفاده از ابر رایانه ها می باشد . به این ترتیب می توانیم به سرعت آزمایش هایی را که حتی در آزمایشگاه ممکن نیست، انجام دهیم تا ببینیم مواد در شرایط متفاوت چگونه عمل می کنند.

نوبل شیمی برای کشف پروتئین سبز فلورسانت در یک جانور دریایی

سه پژوهشگر به خاطر کشف پروتئین نورانی در یک جانور دریایی موسوم به چتر دریایی(عروس دریایی) برنده جایزه نوبل شیمی شدند.

دو پژوهشگر آمریکایی و یک پژوهشگر ژاپنی به خاطر کشف پروتئینی نورانی در چتر دریایی که سلول‌ها، بافت‌ها و حتی اندام‌ها را درخشان می‌کند - ابزاری که اکنون هزاران پژوهشگر در سراسر دنیا از آن استفاده می‌کنند - برنده جایزه نوبل شیمی شدند.

جایزه 10 میلیون کرونی (1.4 میلیون دلاری) نوبل در رشته شیمی به اوسامو شیمومورا، دانشمند متولد ژاپن که اکنون در آزمایشگاه زیست‌شناسی دریایی Woods Hole در ماساچوست آمریکا کار می‌کند، مارتین چالفیه از دانشگاه کلمبیا در نیویورک و راجر تسین از دانشگاه کالیفرنیا در سان‌دیه‌گو به خاطر کشف پروتئین دارای خاصیت فلورسانس سبز اهدا شد.
کمیته نوبل شیمی از آکادمی سلطنتی علوم سوئد در بیانیه‌ای گفت: "پروتئین سبز نورانی فلورسان" (GFP) در ابتدا در یک گونه "چتر دریایی" (Aequorea victoria) در سال 1962 کشف شد. از آن هنگام به بعد این پروتئین به یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاه در علوم زیستی معاصر بدل شده است."

شیمومورا در ابتدا GFP را از چترهای دریایی ساحل غربی آمریکای شمالی جدا کرد، و کشف کرد که این پروتئین در برابر نور ماورای‌بنفش می‌درخشد. از سال 1967 برای 20 سال او هر تابستان بندر فرایدی در ایالت واشنگتن در غرب آمریکا می‌رفت تا هر روز بیش از 3000 چتر دریایی جمع کند.

چالفیه و همکارانش باکتری‌‌هایی مانند "ای‌ کولای" (E. coli) و کرم‌های ریز به نام "کانوربیتیدیس الگانس" (C. elegans) را برای تولید این پروتئین با "چسباندن" (splicing) ژن‌ مناسب به کار گرفتند.

رنگ سبز پروتئین چتر دریایی زیر نور آبی و نور ماورای بنفش خود را نشان می‌دهد، به پژوهشگران امکان می‌دهد که سلول‌های توموری را نورانی کنند، مواد سمی را ردیابی کنند و خاموش و روشن بودن ژن‌ها را تحت نظر بگیرند.

چالفیه در مصاحبه‌ای تلفنی گفت:‌ "ما می‌توانیم به سادگی به درون جانور نگاه کنیم و بگوییم در کجا این رنگ سبز روشن شده است، از چه هنگامی روشن شده است و پروتئین ایجاد کننده رنگ سبز در کجا ساخته شده است و به کجا می‌رود؟"

تسین، که پژوهشگر انستیتوی پزشکی هاوارد هیوز در آمریکا است، نیز از پروتئین مرجان استفاده کرد، و این رنگ فلورسانس را در فراسوی سبز به زرد، آبی و سایر رنگ‌ها گسترش داد تا فرایند‌های زیست‌شناختی متعددی را در یک زمان دنبال کند.

تسین گفت در زمان کودکی به علت ابتلا به آسم مجبور بود که در خانه بماند، و برای همین ساعت ها با رنگ‌‌ها به عنوان بخشی از آزمایش‌های شیمی در زیرزمین خانه‌شان بازی می‌‌کرد.

تسین گفت او به خاطر جایزه بسیار مفتخر است و تصدیق کرد که دانشمندان دیگری در این حوزه کار کرده‌اند که ممکن بود در این جایزه سهیم شوند.

او گفت: "من تنها سه شخص دیگر را می‌شناسم که می‌توانستند این جایزه را بگیرند و مطمئن هستم که کمیته داوران با تصمیم‌گیری مشکلی روبه‌رو بوده است."

این سه پژوهشگر با برنده‌شدن جایزه نوبل شیمی، به ردیف برخی بزرگترین نام‌ها در علم مانند ماری کوری، که جایزه نوبل فیزیک را هم برد، و لینوس پائولینگ، دانشمند و فعال مشهور راه صلح که در سال 1954 این جایزه را برد،

پژوهشگران ايراني موفق به توليد سراميك ضد باكتري شدند.

 

پژوهشگران يك شركت فن‌آور ايراني با بررسي روش‌هاي مختلف اعمال محصولات گوناگون حاوي نقره بر روي سطوح بدنه‌هاي سراميكي به قابليت ايجاد خاصيت آنتي باكتريايي در بدنه‌هاي مختلف لعابدار دست يافتند.

روش‌هاي اختلاط ماده با نسبت‌هاي تعيين شده در دوغاب لعاب، اسپري مقادير مشخصي از نانونقره بر روي دوغاب لعاب، استفاده از تركيب پودر چاپ آغشته به نانونقره، اسپري محلول نانوسيد بر روي سطح لعاب، توزيع نانونقره در فضاي پاياني كوره و استفاده از گدازآورها به عنوان حامل نانونقره از روش‌هاي اعمال نانوسيد (نانونقره) بر روي سراميك‌ها است.

وي در خصوص هدف از استفاده نانونقره در اين سراميك‌ها بيان كرد: نقره به عنوان فلزي كه از دير باز به عنوان يك عامل ميكروب كشي شناخته شده است، مي‌تواند در مقياس نانو خصوصيات آنتي باكتريايي فوق‌العاده‌اي را از خود بروز دهد كه سراميك‌هاي مذكور اين خاصيت ضد ميكروب و ضد باكتري را به همراه دارد.

وفايي در پايان از پيگيري توليد كاشي‌هاي ضد باكتري با استفاده از اين تكنولوژي با اعمال نانوذرات در لعاب کاشي و سراميک خبر داد.

تسلیت بانوی دو عالم

خوشبخت واقعى

فاطمه (س) از پیامبراكرم(ص) نقل كرده كه فرمود: این جبرئیل (ع) است كه مرا خبر مى دهد: همانا خـوشبخت واقعى كسـى است كه على را، در زندگى ام و پس ازمرگم دوست داشته باشد. ( بهجه، ج 1،ص 271)

فرمان الهى، بر خلقتى مبارك
 
 
  روزى رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم در «ابطح» نشسته بود، جبرئیل نازل شد و عرض كرد: خداوند بزرگ، بر تو سلام فرستاده و مى‏فرماید: چهل شبانه روز از خدیجه كناره‏گیرى كن و به عبادت و تهجد مشغول باش. پیغمبر اكرم بر طبق دستور خداوند حكیم، چهل روز به خانه‏ى خدیجه نرفت. و در آن مدت، شبها به نماز و عبادت مى‏پرداخت و روزها روزه‏دار بود.
توسط عمار براى خدیجه پیغام فرستاد كه اى بانوى عزیز، كناره‏گیرى من از تو بدان جهت نیست كه كدورتى داشته باشم، تو همچنان عزیز و گرامى هستى. بلكه در این كار از دستور پروردگار جهان اطاعت مى كنم، و خدا به مصالح آگاهتر است. اى خدیجه، تو بانوى بزرگوار هستى كه خداوند، در هر روز چندین مرتبه به وجود تو بر فرشتگان خویش مباهات مى‏كند. شبها درب خانه را ببند و در بستر استراحت كن و منتظر دستور پروردگار عالم باش. من در این مدت در خانه‏ى فاطمه دختر اسد خواهم ماند.
خدیجه بر طبق دستور رسول خدا رفتار كرد و در آن مدت از مفارقت همسر محبوب خویش و اندوه تنهایى مى‏گریست.
چون چهل روز بدین منوال سپرى شد، فرشته‏ى خدا فرود آمد. غذائى از بهشت آورد و عرض كرد:
امشب از این غذاهاى بهشتى تناول كن.
رسول خدا با آن غذاهاى روحانى و بهشتى افطار كرد. هنگامیكه برخاست تا آماده‏ى نماز و عبادت شود، جبرئیل نازل شد و عرض كرد:
اى رسول گرامى خدا، امشب از نماز مستحبى بگذر و به سوى خانه‏ى خدیجه حركت كن زیرا خدا اراده نموده كه از صلب تو فرزند پاكیزه‏اى بیافریند.
پیغمبر اكرم با شتاب رهسپار خانه‏ى خدیجه شد.
خدیجه مى‏گوید: در آن شب طبق معمول، درب خانه را بسته و در بستر استراحت كرده بودم. ناگهان صداى كوبیدن در بلند شد. گفتم: كیست؟ كه جز محمد (صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم) كسى سزاوار نیست درب این خانه را بكوبد. آهنگ دلنشین پیغمبر بگوشم رسید كه فرمود: باز كن، محمد هستم. شتابان در را باز كردم. با روى گشاده وارد خانه شد. طولى نكشید كه نور فاطمه علیهاالسلام از صلب پدر به رحم مادر وارد شد.
مطلب دیگر آنكه: اعتكاف چهل روزه حضرت در خانه فاطمه بنت اسد، و شب زنده‏دارى و روزه‏هاى مكرر و كناره‏گیرى از مردم و از همسر بزرگوارش خدیجه، شباهتى به دوران آغازین نزول وحى و روزهاى نخستین قبل از بعثت داشت آرى: در آن ایام آماده پذیرش تحفه الهى بود كه بزودى منشا پیدایش امامت و ولایت مى‏شد بلكه او ریشه اصلى درخت نبوت بود، همانگونه كه از حضرت باقر علیه‏السلام وارد شده است.(1)
مطلب دیگر آنكه حضرت سنت و روش همیشگى خود را در هنگام افطار ترك كرده و آن غذا را به خود اختصاص داده و دیگران را از ورود به آن خانه منع كرد.
نكته دیگر آنكه: سنت خود را در تطهیر و وضو گرفتن به هنگام ورود به خانه و آماده شدن براى نماز قبل از خوابیدن ترك كرد كه این رها كردن سنت جاریه دلالت بر اهمیت آن موضوع دارد.

 
 
  1- طریحى، مجمع‏البحرین، ماده شجر. 

 
 
 

تبریک هفته معلم

ای معلم تو را سپاس : ای آغاز بی پایان ، ای وجود بی کران ، تو را سپاس .ای والا مقام ،

ای فراتر از کلام، تورا سپاس. ای که همچون باران بر کویر خشک اندیشه ام باریدی

سپاست می گویم، تو را به اندازه تمام مهربانی هایت سپاس می گویم . ای نجات بخش

آدمیان از ظلمت جهل و نادانی،ای لبخندت امید زندگی و غضبت مانع گمراهی تو را سپاس

می گویم . این تویی که با دستان پر عطوفتت گلهای علم و ایمان را در گلستان وجود می

پرورانی و شهد شیرین دانش را به کام تشنگان می ریزی. پس تو را ای معلم به وسعت

نامت سپاس می گویم . همان نامی که چهار حرف بیشتر ندارد ، اما کشیدن هر حرف و

صدایش زمانی به وسعت تاریخ نیاز دارد.

پارچه های آب گریز

به گفته مهندس ایرج بازرگان دانش‌‌آموخته كارشناسی ارشد مهندسی شیمی، از دیگر مجریان طرح تحقیقاتی تولید صنعتی نانو ذرات، تیتانیا ماده‌ای است كه به مقدار فراوان به صورت نمكی در پوسته زمین یافت می‌شود.
این ماده در ابعاد نانو متری به دو صورت آمورف (بی‌شكل)‌ و كریستالی تولید می‌شود كه در صنایع پتروشیمی، كاشی و سرامیك، دندانسازی، رنگ‌سازی و ... برای افزایش خواص مكانیكی و ایجاد استحكام بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.
همچنین محققان در یافته‌اند كه می‌توان از این ماده در صنایع نساجی، شیشه و سرامیك به عنوان یك ماده آب گریز و ضد لك یا خود تمیز شونده استفاده كرد.
استفاده از این ویژگی‌ در صنعت نساجی و تكمیل چرخه دفع آب با بهره‌گیری از نانو ذرات دی‌اكسید تیتانیوم و سیلیكا برگرفته از طبیعت است و در طبیعت نیز چنین فرایند مشابهی را می‌‌توان در گیاه نیلوفر آبی مشاهده كرد.
زبری سطح موجب كاهش شدید كشش سطحی و دفع آن می‌شود و از سوی دیگر سطح صاف این ذرات سبب ایجاد اثر مضاعف و تشدید این ویژگی در الیاف می‌شود كه استفاده از این ویژگی در تولید پارچه‌های فاستونی و پنبه‌ای امكان‌پذیر است.
در گذشته از پلیمرهایی مانند فنیل فرمالوئید، ملامین فرمالوئید و پلی اورتان‌ها در تولید الیاف و منسوجات استفاده كه سبب می‌شد این نوع پارچه‌ قابلیت پوشیدن نداشته باشد. همچنین در نتیجه ایجاد پوشش پلیمری روی پارچه، لباس قابلیت تنفس را از دست می‌داد و در نهایت احساس راحتی از پوشیدن آن سلب می‌شد.
وجه تمایز استفاده از ذرات نانو در مقایسه با مكمل‌های ضد آب دیگر این است كه پارچه تولید شده به این روش می‌تواند كاملا قابل تنفس باشد.

از مهم‌ترین ویژگی‌های تكمیل و تولید پارچه‌های پنبه‌ای، پلی‌استر و پشمی به كمك نانو ذرات سیلیكا می‌توان به عدم ایجاد حساسیت بر روی پوست، قابلیت تنفس و ثبات رنگ اشاره كرد: نانو ذرات سیلیكا بر روی پارچه‌های مورد نظر قرار می‌گیرند تا خاصیت آب‌گریزی را در پارچه‌ها به وجود آورند.
یكی از نكات مهم در كاربرد این طرح در تولید منسوجات این است كه اعمال این روش‌ها به نصب و خریداری تجهیزات جدید در كارخانه‌های نساجی نیاز ندارد و می‌تواند بدون هیچ‌ محدودیتی در خط تولید، اجرا شود.
به گفته رضا‌زاده، از آنجایی كه كلوئیدسیلیكا از ابعاد میكرومتری به ابعاد نانومتری كاهش یافته است، این روش علاوه بر جلوگیری از تغییر رنگ پارچه‌ها، سبب افزایش درخشندگی پارچه خواهد شد.
كاهش میزان استفاده از مواد مكمل، سادگی و در دسترس بودن روش استفاده، عدم خشكی و ایجاد تغییر در پارچه پس از مصرف مداوم، درخشندگی البسه، شستشوی آسان به كمك یك سطح فعال و همچنین ثبات بالای پارچه از مزیت‌های تولید این نوع پارچه‌ها است.
همچنین با توجه به رهایش بسیار پایین فرمالوئیدها در طبیعت، این روش آسیب‌های زیست‌محیطی دیگر روش‌ها را در بر نداشته و به عنوان یك روش دوستدار طبیعت شناخته شده است.

لباس‌های خود تمیز شونده‌

به گفته رضا زاده، یكی از دیگر كاربردهای ذرات نانو سیلیكا در صنعت نساجی، تولید لباس‌های خود تمیز شونده است. این ذرات نوعی فوتوكاتالیست هستند كه در آنها با جذب امواج فرابنفش، الكترون از باند والانس به باند كانواكتیو (رسانا)‌ مهاجرت می‌كند و این فعال شدن سبب تخریب مواد آلی می‌شود و این ویژگی‌ موجب می‌شود پارچه‌های حاوی نانو ذرات سیلیكا از ویژگی خود تمیز شوندگی برخوردار باشند.

پژوهشگران كشور با توجه به اهمیت این ماده یعنی سیلیكا در تولید پارچه‌هایی با ویژگی‌های منحصر به فرد، موفق به تولید این ماده در مقیاس آزمایشگاهی و نیمه صنعتی شده‌اند، اما به دلیل گران بودن مواد اولیه مانند الكوكسیدهای فلزی و ناتوانی رقابت با محصولات خارجی، مسیر حركت در دستیابی به این فناوری، تغییر كرده و مطالعات لازم برای كاهش هزینه فرآیند تولید انجام شده است.

در نتیجه، محققان توانسته‌اند این ماده را در مقیاس صنعتی با هزینه بسیار كمتر از نمونه‌های خارجی تولید كنند كه از مهم‌ترین كاربردهای آن می‌توان به افزایش خواص مكانیكی و ایجاد استحكام بیشتر در تولیدات صنایع مختلف مانند پتروشیمی، كاشی، سرامیك، دندانسازی و رنگ‌سازی اشاره كرد.
علاوه بر این ، از این ماده در صنایع نساجی، شیشه و سرامیك به عنوان یك ماده ضد لك و‌ آب گریز استفاده می‌شود.
سیلیكا، ماده‌ای است كه در صنعت حفاری نفت برای بالا بردن گل حفاری كاربرد وسیعی خواهد داشت كه با توجه به اهمیت این موضوع، دستیابی محققان به فناوری تولید داخلی این ماده می‌تواند در بی‌نیاز شدن كشور از واردات این ماده نقش موثری داشته باشد.

پارچه‌های ضدامواج الكترومغناطیس‌

به گفته بازرگان، افزایش و توسعه تجهیزات الكترونیكی و سیستم‌های بی‌سیم در چند دهه اخیر، پتانسیل آسیب‌‌پذیری را به واسطه تداخل امواج الكترومغناطیسی ایجاد كرده است. استفاده از ابزارهای الكترونیكی در زمینه ارتباطات، محاسبه و اتوماسیون نیز با توجه به قابلیت‌های آن در حال افزایش است و به همین دلیل فركانس عملیاتی و تجمع امواج نیز صدمات جبران‌ناپذیری در زندگی ما انسان‌ها به همراه خواهد داشت.
امواج الكترومغناطیس می‌تواند به دو دسته تابش یونی و غیریونی تقسیم شود كه می‌تواند اتم‌ها را یونیزه و پیوندهای شیمیایی را بشكند.
امواج ماوراء بنفش و امواج با فركانس‌های بالاتر مانند اشعه ایكس یا گامایونیزه هستند. این ویژگی می‌تواند خطرات بسیار زیادی را به همراه داشته باشد.
تشعشع امواج تلفن همراه و مشكلات زیستی ناشی از آن به دلیل افزایش استفاده از تلفن‌های همراه در سراسر جهان با رشد چشمگیری مواجه بوده است كه این موضوع سبب افزایش نگرانی‌ها نسبت به اثرات سیستم‌های بی‌سیم مانند شبكه‌های ارتباطی تلفن همراه بر روی سلامتی افراد شده است.
محققان سازمان بهداشت جهانی نیز نسبت به صدمات ناشی از استفاده از تلفن همراه در ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان هشدار داده‌اند.
همچنین نتایج تحقیقات محققان حاكی از آن است كه امواج الكترومغناطیسی می‌تواند بر سلول‌های بدن، مغز و همچنین سیستم‌ایمنی بدن تاثیرگذار باشد خطر ابتلا به طیف وسیعی از بیماری‌ها مانند آلزایمر را نیز افزایش دهد.
امواج رادیویی تلفن همراه باعث ایجاد تغییرات در dna انسان و سلول‌های حیوانی می‌شود كه جهش‌های ناشی از آن زمینه‌ساز ابتلا به بیماری‌های سرطانی است. اغلب افراد بعد از مكالمه با تلفن همراه دچار سردرد و خستگی می‌شوند. گرمایش دی‌الكتریك یكی از مهم‌ترین پیامدهای ناشی از تابش امواج است.
در نتیجه چرخش مولكلول‌های قطبی تحت تاثیر القای میدان الكتریكی، مواد عایق مانند بافت زنده‌ گرم می‌شوند كه در كاربران تلفن همراه این اثر حرارتی اغلب در سطح سر فرد دیده می‌شود.
چرخش خون در مغز قادر است حرارت اضافه را با افزایش جریان خون در آن ناحیه كاهش دهد اما قرنیه چشم فاقد این مكانیسم تنظیم دمایی است و به همین علت بیشتر افرادی كه در معرض امواج رادیویی با توان بالا در همان فركانس هستند به آب مروارید زودهنگام مبتلا می‌شوند.
با توجه به این كه بخش‌هایی از سر انسان مانند رشته‌های عصبی نسبت به افزایش‌ دما بسیار حساس هستند، استفاده مداوم از تلفن همراه سبب تورم عصب شنوایی خواهد شد.
تحقیقات دانشمندان یونانی، وجود ارتباط مستقیم بین تشعشع امواج تلفن همراه و تخریب dna را مورد تایید قرار داده است. این تغییرات موجب تخریب كروموزوم‌ها و دگرگونی فعالیت ژن‌ها و همچنین افزایش تقسیم سلولی می‌شود.
اغلب كاربران تلفن همراه، چنین علائم مشابهی را هنگام استفاده از تلفن همراه یا پس از پایان مكالمه به صورت احساس سوزش در پوست سر، اختلال در خواب، خستگی، سرگیجه، عدم تمركز و كاهش قدرت حافظه تجربه می‌كنند.
اما تولید پارچه‌های ضدامواج الكترومغناطیس با استفاده از نانوذرات آهن باعث كاهش شدت این امواج می‌شود. مواد پارامغناطیس مانند آهن و سرب نقش بسیار مهمی در خنثی كردن اثر امواج الكترومغناطیسی دارند.
محققان كشورمان امیدوارند با تولید پارچه‌های ضدامواج الكترومغناطیس در مقیاس صنعتی كه آزمایش‌های استاندارد لازم برای تعیین و بررسی تاثیر آن در دانشگاه صنعتی شریف انجام شده و تاییدیه‌‌های مربوط به آن گرفته شده است میزان ابتلا به بیماری‌های ناشی از امواج الكترومغناطیسی را در انسان‌ها كاهش دهند.
جام جم آنلاین